ΑΡΘΡΑ ΣΧΕΤΙΚA ΜΕ ψυχανάλυση

Ο ΑΛΛΟΣ ΧΩΡΙΣ ΑΛΛΟΝ

Μετάφραση: Νασία Λινάρδου-Μπλανσέ

«Ο Άλλος χωρίς Άλλον» είναι ο τίτλος μου. Αυτός ο τίτλος είναι μια αινιγματική σύντμηση μιας φράσης, μιας πρότασης που είπε ο Λακάν και που την πλήρη διατύπωσή της ορισμένοι από σας γνωρίζουν: «Δεν υπάρχει Άλλος του Άλλου». Ο Λακάν πρόφερε αυτή τη διατύπωση μια μέρα του έτους 1959, στις 8 Απριλίου, στη διάρκεια του Σεμιναρίου του με τίτλο Η επιθυμία και η ερμηνεία της. Την είπε καθώς σχολίαζε το γραπτό λογικό τύπο S(A)/ (σημαίνον του διαγραμμένου μεγάλου Άλλου) και η φράση που είχε προηγηθεί ήταν ό,τι έπρεπε για να τραβήξει την προσοχή των ακροατών του Σεμιναρίου του. «Είναι, αν μου επιτρέπετε, το μεγάλο μυστικό της ψυχανάλυσης», έλεγε ο Λακάν.

 Τρέλα και ευθύνη

 Η κοινή γνώμη, ακόμη και η γνώμη των ειδικών, αποδέχεται με δυσκολία ότι ο δράστης εγκλημάτων που μπορεί να χαρακτηριστούν ως απεχθή, απάνθρωπα ή ειδεχθή μπορεί να θεωρηθεί ότι δεν φέρει ευθύνη, επειδή είναι τρελός. Ακόμη και αν  λάβουμε υπόψη τη λογική, το αίτιο του εγκλήματος δείχνει να μην αντιστοιχεί σε κανένα κατανοητό κίνητρο· εν ολίγοις, όσο πιο «τρελό» είναι ένα έγκλημα, τόσο λιγότερο διατεθειμένοι είμαστε να δεχτούμε την τρέλα του δράστη του. 
 
Ωστόσο, αν η ίδια η τρέλα της πράξης δεν αρκεί για να διαπιστώσουμε την τρέλα του δράστη, άλλοι δείκτες θα επέτρεπαν αυτήν την υπόθεση. Εντούτοις, η βαρύτητα του εγκλήματος μάς αποτρέπει να τη λάβουμε υπόψη μας. 

Το υποκείμενο των μαθησιακών δυσκολιών:

ένα κλινικό περιστατικό

Τον Μιχάλη τον γνώρισα στο κέντρο που εργάζομαι. Έχουμε κάνει 8 συνεδρίες. Πρόκειται για ένα παιδί 7,5 χρονών, ο οποίος φοιτά στην Β’ δημοτικού. Το αίτημα των γονιών του ήταν μαθησιακός έλεγχος, καθώς εμφάνιζε δυσκολίες στην ορθογραφία, στην επίλυση προβλημάτων στα μαθηματικά, στην κατανόηση σύνθετων εντολών στις σχολικές ασκήσεις κι έκανε κάποιες αντικαταστάσεις γραμμάτων.

Συνέντευξη με τον Επαμεινώνδα Θεοδωρίδη για τη δουλειά στο ίδρυμα

ΓΡΑΦΟΣΦΑΙΡα: Κύριε Θεοδωρίδη, μπορείτε να μας περιγράψετε το θεσμό στον οποίο εργάζεστε και πώς προσέρχονται εκεί οι νέοι; Επαμεινώνδας Θεοδωρίδης: Πρόκειται για το Τμήμα Ψυχιατρικής Εφήβων και Νέων που ανήκει στο Γενικό Νοσοκομείο Αθηνών Γ. Γεννηματάς, ενώ υπάρχει και ένα Τμήμα Ψυχιατρικής Ενηλίκων. Δεχόμαστε έφηβους και νέους από την ηλικία των 14 έως 23 ετών, μια ηλικιακή περίοδος που ορίζεται στο καταστατικό του τμήματος από τότε που ιδρύθηκε.

Το τμήμα λειτουργεί με εξωτερικά ιατρεία και έχουμε και ένα νοσοκομείο ημέρας.

Στα εξωτερικά ιατρεία έρχονται οι έφηβοι ή νέοι μετά από ραντεβού, δεν δεχόμαστε δηλαδή ασθενείς ως, π.χ., ένα τμήμα επειγόντων. Οι ενδιαφερόμενοι τηλεφωνούν στο τμήμα, τους ζητείται ο λόγος για τον οποίο τηλεφωνούν, δίνουν τα στοιχεία τους και σ’ ένα δεύτερο χρόνο τους δίνεται το ραντεβού μ’ έναν ψυχίατρο ή ψυχολόγο. Στο τμήμα υπάρχουν αυτή τη στιγμή τέσσερις ψυχίατροι και δυο ψυχολόγοι.

Μήπως το φροϋδικό ασυνείδητο ονειρεύεται μόνο το σεξ;

Η άρθρωση των φροϊδικών θέσεων για το όνειρο ως μόρφωμα του ασυνειδήτου εκδιπλώνεται με δύο όψεις: την όψη του νοήματος και την ενορμητική όψη. Αυτές οι δύο διαστάσεις του ονείρου–σημασιολογική και οικονομική- αρθρώνονται με επίκεντρο την επιθυμία, σύμφωνα με τη φροϊδική θέση ότι «το όνειρο είναι η εκπλήρωση μιας επιθυμίας». Για την ακρίβεια, είναι «η μεταμφιεσμένη εκπλήρωση μιας απωθημένης επιθυμίας».

 

 

Το μυστικό θέατρο της ενόρμησης

Σίριαλ κίλερ είναι μια λέξη καινούργια. Χρονολογείται από τα τέλη της δεκαετίας του 70 και είναι αμερικανική καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής αποτέλεσαν γόνιμη γη για τους κατά συρροήν δολοφόνους. Η σχετική βιβλιογραφία είναι τεράστια και ένα νοσηρό ενδιαφέρον είναι εκεί παρόν. Παράλληλα όμως υπάρχει και ένα ενδιαφέρον που αφορά το δημόσιο συμφέρον και έχει να κάνει με μια σειρά από ερωτήματα. Υπάρχουν άραγε χαρακτηριστικά γνωρίσματα για να προσδιορίσουμε την ταυτότητα ενός «άγνωστου ύποπτου»; Σύμφωνα με ποιες ενδείξεις μπορούμε να αναγνωρίσουμε ότι μεμονωμένα εγκλήματα ανήκουν σε μια εν εξελίξει συρροή; Πώς να εντοπίσουμε τον κατά συρροήν δολοφόνο πριν κάνει την πράξη; Μπορούμε να προβλέψουμε αν ένα παιδί θα εξελιχθεί σε κατά συρροήν δολοφόνο; Πρόκειται για ορισμένες ερωτήσεις που η επιστημονική έρευνα οδηγήθηκε να θέσει κατά την τελευταία δεκαπενταετία. Οι ειδικοί που προσπαθούν να απαντήσουν είναι αστυνομικοί και ψυ. Πιο πρόσφατα ζητήθηκε η συνδρομή της βιοχημείας, των νευροεπιστημών καθώς και της μαγνητικής τομογραφίας του εγκεφάλου.

 

  

Εύκολος στόχος ή μάντισσα;[1]

 

Παρατηρήσεις για το βλέμμα την εποχή του κορωνοϊού

 
 
 
«Το σημείο της επιθυμίας και το σημείο του άγχους συμπίπτουν εδώ», στο οπτικό πεδίο, σύμφωνα με τον Λακάν[2] Πώς εφαρμόζεται αυτό σε έναν κόσμο ξαφνικά άδειο από ομοίους, όπου τόποι που ήταν κάποτε γεμάτοι με το αντικείμενο βλέμμα βρίσκονται ξαφνικά να είναι άδειοι;
 
 
 
 
 
[1] παρόν κείμενο πρωτοδημοσιεύτηκε στα αγγλικά, κατά τη διάρκεια της καραντίνας για τον κορωνοϊό, στο Lacanian Review Online στις 3 Απριλίου 2020 με τίτλο: “Sitting Ducks or Praying Mantises”, COVID-19/2020 #35. Μεταφράζω στα ελληνικά σαν εύκολο στόχο την αγγλική λαϊκή έκφραση sittingduck. Η μάντισσα, Praying Mantis, είναι ο προσευχόμενος μάντης άλλως το αλογάκι της Παναγιάς.
 
[2] Jacques Lacan, “Anxiety. Book X” , Polity p 242
 

Ο Μητροπολίτης που δεν έγινε

Ένα όνειρο ευνουχισμού

Ιδού το κείμενο του ονείρου: «Βρίσκομαι στη μητρόπολη του Διδυμοτείχου, με ξύλινα πολυτελή στασίδια, χρυσά διακοσμητικά αντικείμενα τριγύρω και αναμμένους πολυελαίους Ο μητροπολίτης έχει πεθάνει και τελείται η κηδεία του, όμως μόνο κατ’ όνομα. Η τελετή που λαμβάνει όντως χώρα μπροστά στα μάτια μου και στην οποία συμμετέχω είναι η ανάρρηση του νέου μητροπολίτη.